Twój zmysł smaku

Nikt chyba nie zaprzeczy, że zmysł smaku uprzyjemnia posiłki. Uczeni wciąż jednak nie wiedzą, dlaczego poszczególni ludzie bardziej lubią jeden smak od drugiego. Czy twój zmysł smaku jest dziełem przypadku? Czy nie został raczej zaprojektowany?

więcej: Przebudźcie się!, 7/2008

„Odwrócona” siatkówka

W oku ludzkim znajduje się siatkówka — błona zawierająca około 120 milionów komórek zwanych fotoreceptorami, które odbierają bodźce świetlne i przetwarzają je w impulsy elektryczne. Sygnały te mózg interpretuje jako obrazy.
Czy „odwrócona” siatkówka to wadliwa struktura, powstała przez przypadek? A może jest efektem zaprojektowania?

więcej: Przebudźcie się!, 1/2011

Czy zdumiewająca pojemność DNA jest wynikiem ewolucji? A może została zaprojektowana?

więcej: Przebudźcie się!, 12/2013

Zdumiewająca pojemność DNA

Użytkownicy komputerów wytwarzają ogromne ilości danych, które trzeba przechowywać, żeby w razie konieczności były dostępne. Naukowcy mają nadzieję, że zrewolucjonizują obecne metody magazynowania danych, wzorując się na znacznie doskonalszym systemie wykorzystywanym w naturze — na DNA.
Naukowcy sądzą, że z czasem dzięki tej metodzie w jednym gramie sztucznego DNA uda się pomieścić tyle informacji, ile mieści się na 3 milionach płyt CD, oraz że dane te będzie można przechowywać setki albo nawet tysiące lat.

Trąba słonia

Inżynierowie opracowali mechaniczne ramię o niezwykłej sprawności i elastyczności. Zdaniem szefa zespołu projektantów w koncernie, w którym zostało ono skonstruowane, urządzenie to „daleko przewyższa wszystko, co jest obecnie dostępne w automatyce przemysłowej”. Co było źródłem inspiracji? Trąba słonia.
Naukowcy mają nadzieję, że wzorując się na elastyczności słoniowej trąby, skonstruują jeszcze lepsze roboty domowe i przemysłowe.

Czy trąba słonia powstała w wyniku ewolucji, czy raczej została zaprojektowana?

więcej: Przebudźcie się!, 4/2012

Czy wstrząsoodporna głowa dzięcioła to rezultat przypadku? A może raczej została zaprojektowana?

więcej: Przebudźcie się!, 1/2012

Wstrząsoodporna głowa dzięcioła

Człowiek poddany przeciążeniu przekraczającemu od 80 do 100 razy wartość przyśpieszenia ziemskiego doznałby wstrząśnienia mózgu. Tymczasem dzięcioł podczas uderzania dziobem w korę drzewa znosi przeciążenie 1200 razy większe od przyśpieszenia ziemskiego. Jak to możliwe, że nie dostaje nawet bólu głowy?
Inżynier Kim Blackburn z uniwersytetu w Cranfield w Wielkiej Brytanii wyjaśnia, że głowa dzięcioła stanowi „fascynujący przykład tego, jak natura połączyła ze sobą zaawansowane struktury, by rozwiązać z pozoru nierozwiązywalny problem”.

Skóra rekina

Na pierwszy rzut oka skóra rekina wydaje się gładka. Niewielkie, pokryte żłobieniami łuski … regulują przepływ wody, umożliwiając rybie poruszanie się w niej z minimalnym oporem. Na przykład naukowcom udało się już stworzyć strój pływacki, którego zewnętrzna strona imituje fakturę skóry rekina. Przyczynia się to do zwiększenia prędkości pływaka o kilka procent.

Czy skóra rekina — z jej właściwościami hydrodynamicznymi i higienicznymi — powstała przez przypadek? Czy nie została raczej zaprojektowana?

więcej: Przebudźcie się!, 2/2010

więcej: Przebudźcie się!, 12/2009

Pióro sowy

Inżynierowie lotnictwa mają powody, by zazdrościć sowie — ptakowi aktywnemu w nocy. Dlaczego? Ze względu na jej bezgłośny lot. Gdy uderza ona skrzydłem w dół, przepływający nad nim strumień powietrza co prawda wytwarza fale dźwiękowe, ale są one rozpraszane dzięki lotkom o postrzępionych końcówkach.
Czy redukujące hałas pióro sowy może być dziełem przypadku? Czy nie zostało raczej zaprojektowane?

Plaster miodu

Pszczoły miodne (Apis mellifera) budują plastry z wosku wydzielanego przez gruczoły umieszczone na spodzie ich odwłoków. Konstrukcja plastra miodu często budzi podziw. Dlaczego?
Regularna sześciokątna konstrukcja pozwala optymalnie zagospodarować przestrzeń, a jednocześnie maksymalnie oszczędzić materiał.
Czy niezwykła struktura plastra miodu powstała w wyniku ewolucji? A może została zaprojektowana?

więcej: Przebudźcie się!, 1/2015

więcej: Przebudźcie się!, 3/2014

Skóra węża

Ponieważ węże poruszają się bez kończyn, potrzebują wytrzymałej skóry, odpornej na ciągłe otarcia. Niektóre gatunki wspinają się po chropowatych pniach drzew, a inne zagrzebują w szorstkim piasku. Co sprawia, że skóra węży jest tak trwała?
Materiały mające właściwości skóry węża mogłyby być przydatne w medycynie — na przykład w produkcji antypoślizgowych i bardzo wytrzymałych implantów.

Czy skóra węża powstała w wyniku ewolucji? A może raczej została zaprojektowana?

Skrzydło motyla

Skrzydła motyla są tak delikatne, że nawet najmniejsze drobiny kurzu albo krople wody na ich powierzchni mogłyby utrudnić mu latanie. Ale co ciekawe, skrzydła te zawsze są czyste i suche. W czym tkwi tajemnica?
Na powierzchni tych łusek znajdują się miniaturowe, biegnące równolegle rowki, które z łatwością odprowadzają wodę i zanieczyszczenia.
Czy skrzydło motyla jest wytworem ewolucji? A może raczej zostało zaprojektowane?

więcej: Przebudźcie się!, 4/2014

Czy podwijająca się do góry końcówka skrzydeł szybujących ptaków jest wytworem ewolucji? A może została zaprojektowana?

więcej: Przebudźcie się!, 2/2015

Zagięta końcówka skrzydeł szybujących ptaków

Na końcach skrzydeł lecącego samolotu tworzą się silne wiry powietrzne. Są one źródłem dodatkowego oporu, który zwiększa zużycie paliwa.
Konstruktorzy lotniczy znaleźli na to pewien sposób. Jaki? Na końcach skrzydeł samolotów zaczęli montować tak zwane winglety, czyli elementy rozpraszające wiry brzegowe. Inspirowali się przy tym zagiętą końcówką skrzydeł szybujących ptaków, takich jak myszołowy, orły i bociany.

Kość — cud wytrzymałości

Ludzki szkielet składa się z 206 kości i 68 stawów.
Ćwiczenia wykonywane przez wytrenowanych gimnastyków pokazują, że kości, mięśnie, chrząstki i stawy zapewniają zdrowemu człowiekowi zadziwiającą elastyczność i umożliwiają mu szeroki zakres ruchów. Badacze z National Space Biomedical Research Institute oświadczyli: „Już sam kciuk mógłby przekonać każdego, że projektant naszego ciała (ktokolwiek to był w mniemaniu różnych ludzi) musiał być geniuszem!”.

Czy kości są dziełem ślepego przypadku, czy raczej zostały zaprojektowane?

więcej: Przebudźcie się!, 1/2010