<\/p>\n\n\n\n
Pytania<\/p>\n\n\n\n
1 Czy zakaz biblijny dotyczy tak\u017ce krwi ludzkiej?
2 Czy transfuzja rzeczywi\u015bcie oznacza to samo, co spo\u017cywanie krwi?
3 Czy s\u0105 inne metody leczenia pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 przyj\u0119cia krwi?
4 Jakie jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce u matki i dziecka wyst\u0105pi niezgodno\u015b\u0107 czynnika Rh?
5 Czy badania laboratoryjne mog\u0105 wykaza\u0107, \u017ce rozwijaj\u0105cemu si\u0119 dziecku grozi niebezpiecze\u0144stwo?
6 Czy podanie preparatu IgG anty-D poci\u0105ga za sob\u0105 skutki uboczne?
7 Jak cz\u0119sto zdaniem lekarzy nale\u017cy przyjmowa\u0107 zastrzyk z preparatu IgG anty-D?
8 Czy preparat IgG anty-D otrzymuje si\u0119 z krwi?
9 Czy chrze\u015bcijanie mog\u0105 \u015bwiadomie przyjmowa\u0107 immunoglobulin\u0119 anty-RhD?
10 Czy istnieje jaka\u015b metoda leczenia dziecka z chorob\u0105 hemolityczn\u0105?
11 Co s\u0105dzi\u0107 o uodpornianiu doros\u0142ych?
12 Czy stosowne jest przyj\u0119cie szczepionki lub jakiego\u015b innego zastrzyku, kt\u00f3ry zawiera albuminy pochodz\u0105ce z krwi ludzkiej?
13 Lekarze powiadaj\u0105, \u017ce mo\u017cna przed operacj\u0105 pobra\u0107 od pacjenta troch\u0119 krwi i przechowa\u0107 j\u0105 na wypadek, gdyby podczas zabiegu potrzebna by\u0142a transfuzja. Jak chrze\u015bcijanin powinien si\u0119 zapatrywa\u0107 na takie u\u017cycie w\u0142asnej krwi?
14 Czy chrze\u015bcijanin mo\u017ce korzysta\u0107 z takich aparat\u00f3w, jak p\u0142uco-serce lub sztuczna nerka?
15 Czy przyjmowanie surowicy w zastrzykach daje si\u0119 pogodzi\u0107 z przekonaniami chrze\u015bcija\u0144skimi?
16 Czy jest co\u015b z\u0142ego w oddaniu krwi do analizy?
17 W jakiej mierze chrze\u015bcijanin powinien si\u0119 przejmowa\u0107 zawarto\u015bci\u0105 krwi w produktach \u017cywno\u015bciowych?<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
Komentarze<\/p>\n\n\n\n
1 Czy zakaz biblijny dotyczy tak\u017ce krwi ludzkiej?<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie, i pierwsi chrze\u015bcijanie tak w\u0142a\u015bnie to rozumieli. W Dziejach 15:29 nakazano \u201bpowstrzymywa\u0107 si\u0119 od krwi\u2019. Nie powiedziano tam, \u017ceby si\u0119 wstrzymywa\u0107 jedynie od krwi zwierz\u0119cej (por. Kap\u0142. 17:10, gdzie zakazano spo\u017cywania \u201ejakiejkolwiek krwi\u201d). Tertulian (pisz\u0105cy w obronie wiary pierwszych chrze\u015bcijan) o\u015bwiadczy\u0142: \u201eZakaz dotycz\u0105cy \u201akrwi\u2019 poczytujemy przede wszystkim za [zakaz] dotycz\u0105cy krwi ludzkiej\u201d (The Ante-Nicene Fathers, t. 4, s. 86).<\/p>\n\n\n\n
2 Czy transfuzja rzeczywi\u015bcie oznacza to samo, co spo\u017cywanie krwi?<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi w szpitalu pacjent nie mo\u017ce przyjmowa\u0107 pokarm\u00f3w przez usta, od\u017cywia si\u0119 go do\u017cylnie. Czy wobec tego ten, kto nigdy nie wzi\u0105\u0142 krwi do ust, ale przyj\u0105\u0142by j\u0105 przez transfuzj\u0119, naprawd\u0119 by\u0142by pos\u0142uszny nakazowi, aby \u201epowstrzymywa\u0107 si\u0119 od (\u2026) krwi\u201d? (Dzieje 15:29). Dla por\u00f3wnania pomy\u015blmy, jak by to by\u0142o, gdyby lekarz zabroni\u0142 komu\u015b picia alkoholu. Czy kto\u015b taki by\u0142by pos\u0142uszny temu zaleceniu, gdyby przesta\u0142 pi\u0107 alkohol, ale wstrzykiwa\u0142 go sobie bezpo\u015brednio do \u017cy\u0142?<\/p>\n\n\n\n
3 Czy s\u0105 inne metody leczenia pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 przyj\u0119cia krwi?<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119sto dla uzupe\u0142nienia obj\u0119to\u015bci osocza mo\u017cna zastosowa\u0107 po prostu \u015brodki og\u00f3lno dost\u0119pne – roztw\u00f3r fizjologiczny (0,9% roztw\u00f3r soli), p\u0142yn Ringera lub dekstran. Stosowanie tych substancji pozwala unikn\u0105\u0107 ryzyka zwi\u0105zanego z przetaczaniem krwi. Zalet\u0105 preparat\u00f3w zast\u0119pczych osocza jest brak niebezpiecze\u0144stw zwi\u0105zanych z transfuzj\u0105: infekcji wirusowych i bakteryjnych, powik\u0142a\u0144 poprzetoczeniowych oraz uczulenia czynnikiem Rh. Nie mamy \u017cadnych religijnych zastrze\u017ce\u0144 przeciw stosowaniu niekrwiopochodnych \u015brodk\u00f3w zast\u0119pczych osocza.
Sytuacja, w kt\u00f3rej trzeba operowa\u0107 bez transfuzji, zmusza do staranniejszego wykonania zabiegu. Przywi\u0105zuje si\u0119 wtedy wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 do zamykania ka\u017cdego krwawi\u0105cego naczynia.
Bez transfuzji krwi mo\u017cna z powodzeniem dokonywa\u0107 wszelkiego rodzaju zabieg\u00f3w chirurgicznych – r\u00f3wnie\u017c zabieg\u00f3w na otwartym sercu, operacji m\u00f3zgu, amputacji ko\u0144czyn i ca\u0142kowitego usuni\u0119cia narz\u0105d\u00f3w zaatakowanych przez raka. \u201aBezkrwaw\u0105\u2019 chirurgi\u0119 przy zabiegach na otwartym sercu stosuje si\u0119 tak\u017ce z powodzeniem przy trudnych operacjach kardiologicznych u niemowl\u0105t i ma\u0142ych dzieci.<\/p>\n\n\n\n
4 Jakie jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce u matki i dziecka wyst\u0105pi niezgodno\u015b\u0107 czynnika Rh?<\/p>\n\n\n\n
Obecno\u015b\u0107 czynnika Rh we krwi matki i ojca mo\u017ce wykaza\u0107 zwyk\u0142e badanie krwi. \u015arednio w co si\u00f3dmym ma\u0142\u017ce\u0144stwie kobieta ma krew z Rh ujemnym, a m\u0119\u017cczyzna \u2014 dodatnim. Budowa genotypu ojca zmniejsza ryzyko niezgodno\u015bci mniej wi\u0119cej do 10 procent. S\u0105 to jednak dane og\u00f3lne. Je\u017celi jeste\u015b kobiet\u0105 o ujemnym Rh, a tw\u00f3j m\u0105\u017c o dodatnim, to prawdopodobie\u0144stwo urodzenia si\u0119 wam dziecka z dodatnim czynnikiem Rh wynosi 50 albo 100 procent, zale\u017cnie od genotypu m\u0119\u017cczyzny. (Nie ma pewnego sposobu ustalenia jego genotypu, jak r\u00f3wnie\u017c do tej pory nie\u0142atwo sprawdzi\u0107, czy dziecko w macicy jest Rh dodatnie). Kiedy matka z ujemnym czynnikiem Rh nosi w \u0142onie Rh dodatnie dziecko, to przy ka\u017cdej ci\u0105\u017cy istnieje 16-procentowe ryzyko, \u017ce si\u0119 uczuli, i wtedy przysz\u0142e ci\u0105\u017ce b\u0119d\u0105 zagro\u017cone. Oczywi\u015bcie s\u0105 to dane przeci\u0119tne. Je\u017celi matka nie otrzyma\u0142a nigdy transfuzji ani w \u017caden inny spos\u00f3b nie podano jej krwi, to pierwszemu dziecku zwykle nie grozi niebezpiecze\u0144stwo konfliktu Rh. W\u0142a\u015bciwie trudno te\u017c przewidzie\u0107 prawdopodobie\u0144stwo jego wyst\u0105pienia przy kolejnych dzieciach. Jedna kobieta mo\u017ce si\u0119 uczuli\u0107 przy pierwszym dziecku o dodatnim Rh. Inna mo\u017ce mie\u0107 pi\u0119\u0107 lub wi\u0119cej Rh dodatnich dzieci i nigdy si\u0119 nie uczuli. Kiedy jednak matka jest ju\u017c uczulona, prawdopodobie\u0144stwo \u015bmierci kolejnych Rh dodatnich p\u0142od\u00f3w wynosi 30 procent i nie zmienia si\u0119 mimo przerw pomi\u0119dzy ci\u0105\u017cami. A zatem problem nale\u017cy traktowa\u0107 powa\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n
5 Czy badania laboratoryjne mog\u0105 wykaza\u0107, \u017ce rozwijaj\u0105cemu si\u0119 dziecku grozi niebezpiecze\u0144stwo?<\/p>\n\n\n\n
Tak, do pewnego stopnia. Podczas ci\u0105\u017cy mo\u017cna zmierzy\u0107 poziom przeciwcia\u0142 we krwi matki, by sprawdzi\u0107, czy produkuje ona przeciwcia\u0142a przeciwko krwi dziecka. R\u00f3wnie\u017c amniocenteza pomaga w ustaleniu, czy krwinki dziecka s\u0105 niszczone i czy znajduje si\u0119 ono w niebezpiecze\u0144stwie. Jednak\u017ce sam ten zabieg mo\u017ce spowodowa\u0107 r\u00f3\u017cne komplikacje, nale\u017cy wi\u0119c stosowa\u0107 go ostro\u017cnie.<\/p>\n\n\n\n
6 Czy podanie preparatu IgG anty-D poci\u0105ga za sob\u0105 skutki uboczne?<\/p>\n\n\n\n
Wprawdzie wci\u0105\u017c istniej\u0105 sprzeczne pogl\u0105dy na temat stosowania IgG anty-D podczas ci\u0105\u017cy z powodu mo\u017cliwo\u015bci immunologicznego uszkodzenia rozwijaj\u0105cego si\u0119 embrionu, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 specjalist\u00f3w uwa\u017ca, i\u017c preparat ten jest wzgl\u0119dnie bezpieczny zar\u00f3wno dla matki, jak i dziecka w jej \u0142onie.<\/p>\n\n\n\n
7 Jak cz\u0119sto zdaniem lekarzy nale\u017cy przyjmowa\u0107 zastrzyk z preparatu IgG anty-D?<\/p>\n\n\n\n
Specjali\u015bci twierdz\u0105, \u017ce za ka\u017cdym razem gdy mog\u0142o doj\u015b\u0107 do przenikni\u0119cia Rh dodatniej krwi do krwiobiegu Rh ujemnej kobiety. Dlatego obecnie zaleca si\u0119, by preparat ten poda\u0107 przed up\u0142ywem 72 godzin po porodzie dziecka, je\u015bli si\u0119 okaza\u0142o, \u017ce jego krew jest Rh dodatnia. To samo zalecenie odnosi si\u0119 do amniocentezy albo poronienia. Ponadto odk\u0105d badania wykaza\u0142y, i\u017c niewielka ilo\u015b\u0107 krwi dziecka mo\u017ce si\u0119 dosta\u0107 do krwiobiegu matki podczas normalnie przebiegaj\u0105cej ci\u0105\u017cy, niekt\u00f3rzy lekarze zalecaj\u0105 podanie tego zapobiegawczego zastrzyku w jej 28 tygodniu. W tym wypadku zastrzyk by\u0142by po\u017c\u0105dany r\u00f3wnie\u017c po porodzie.<\/p>\n\n\n\n
8 Czy preparat IgG anty-D otrzymuje si\u0119 z krwi?<\/p>\n\n\n\n
Tak. Przeciwcia\u0142a, z kt\u00f3rych sk\u0142ada si\u0119 ta immunoglobulina, pochodz\u0105 z krwi os\u00f3b uodpornionych lub uczulonych na czynnik Rh. By\u0107 mo\u017ce w przysz\u0142o\u015bci dzi\u0119ki in\u017cynierii genetycznej stanie si\u0119 dost\u0119pny preparat niekrwiopochodny.<\/p>\n\n\n\n
9 Czy chrze\u015bcijanie mog\u0105 \u015bwiadomie przyjmowa\u0107 immunoglobulin\u0119 anty-RhD?<\/p>\n\n\n\n
Chodzi o mo\u017cliwo\u015b\u0107 niew\u0142a\u015bciwego u\u017cycia krwi. Skoro IgG anty-D produkowana jest z krwi, to czy przyjmuj\u0105c j\u0105, chrze\u015bcijanka nie narusza biblijnego nakazu powstrzymywania si\u0119 od krwi?
Przeciwcia\u0142a zawsze przechodz\u0105 swobodnie przez \u0142o\u017cysko mi\u0119dzy matk\u0105 a p\u0142odem. Z tego powodu dla wielu chrze\u015bcijan przyj\u0119cie przeciwcia\u0142, na przyk\u0142ad immunoglobuliny anty-RhD, nie jest pogwa\u0142ceniem prawa biblijnego, gdy\u017c przypomina co\u015b, co si\u0119 odbywa w spos\u00f3b naturalny. Jednak\u017ce ostateczn\u0105 decyzj\u0119 o przyj\u0119ciu preparatu IgG anty-D musi podj\u0105\u0107 ka\u017cde chrze\u015bcija\u0144skie ma\u0142\u017ce\u0144stwo zgodnie ze swym sumieniem. Ale je\u015bli m\u0105\u017c i \u017cona w obliczu konfliktu Rh postanawiaj\u0105 nie przyjmowa\u0107 immunoglobuliny anty-RhD, zalecanej im przez lekarzy, musz\u0105 liczy\u0107 si\u0119 z wyst\u0105pieniem u przysz\u0142ych dzieci powa\u017cnej choroby, kt\u00f3rej prawdopodobnie mo\u017cna by\u0142o zapobiec. W takiej sytuacji mog\u0105 nawet uzna\u0107, \u017ce m\u0105drze b\u0119dzie podj\u0105\u0107 dodatkowe \u015brodki ostro\u017cno\u015bci, by nie mie\u0107 wi\u0119cej dzieci i w ten spos\u00f3b nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na tragedi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
10 Czy istnieje jaka\u015b metoda leczenia dziecka z chorob\u0105 hemolityczn\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Tak. Chocia\u017c choroba hemolityczna noworodka jest spraw\u0105 bardzo powa\u017cn\u0105, istniej\u0105 dowody, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105 skuteczno\u015b\u0107 leczenia nie wymagaj\u0105cego transfuzji wymiennej u dziecka. Komplikacja budz\u0105ca najwi\u0119ksze obawy wi\u0105\u017ce si\u0119 z nagromadzeniem zwi\u0105zku zwanego bilirubin\u0105, powstaj\u0105cego w wyniku rozpadu krwinek czerwonych. Wywo\u0142uje to \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119 i niekiedy powoduje uszkodzenie organ\u00f3w wewn\u0119trznych dziecka. (W sporadycznych wypadkach przyczyn\u0105 \u0142agodnej \u017c\u00f3\u0142taczki mo\u017ce by\u0107 niezgodno\u015b\u0107 mi\u0119dzy krwi\u0105 matki i dziecka w uk\u0142adzie AB0, lecz choroba zwykle nie jest wtedy a\u017c tak gro\u017ana).
Przy okre\u015blonym poziomie bilirubiny u dzieci (zamiast zastosowania transfuzji wymiennej) pomocne okaza\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy innymi: wczesny por\u00f3d lub cesarskie ci\u0119cie, fototerapia (\u015bwiat\u0142ami niebieskimi) oraz leki, takie jak fenobarbital czy w\u0119giel aktywowany.
Transfuzja wymienna jest nieskuteczna, a nawet niebezpieczna dla dzieci z chorob\u0105 hemolityczn\u0105. Niemniej w pewnych szczeg\u00f3lnie trudnych przypadkach lekarze w dalszym ci\u0105gu uwa\u017caj\u0105 transfuzj\u0119 wymienn\u0105 za jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 metod\u0119 leczenia. Dlatego niekt\u00f3rzy rodzice odnosz\u0105 wra\u017cenie, \u017ce lepiej jest unikn\u0105\u0107 ca\u0142ego problemu, przyjmuj\u0105c zastrzyk, kt\u00f3ry zapobiegnie chorobie hemolitycznej i \u017c\u00f3\u0142taczce.<\/p>\n\n\n\n
11 Co s\u0105dzi\u0107 o uodpornianiu doros\u0142ych?<\/p>\n\n\n\n
Doro\u015bli mog\u0105 wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 zaledwie kilka immunizacji czynnych. Najlepiej, gdyby ju\u017c byli uodpornieni na odr\u0119, \u015bwink\u0119 i r\u00f3\u017cyczk\u0119 dzi\u0119ki przebyciu tych chor\u00f3b lub szczepieniom w dzieci\u0144stwie. Je\u017celi kto\u015b nie jest pewien, czy naby\u0142 tak\u0105 odporno\u015b\u0107, mo\u017ce poprosi\u0107 lekarza o zalecenie szczepionki MMRII dla doros\u0142ych. Szczepienie anatoksyn\u0105 t\u0119\u017ccow\u0105 mniej wi\u0119cej co dziesi\u0119\u0107 lat uwa\u017ca si\u0119 za dobry spos\u00f3b zapobiegania szcz\u0119ko\u015bciskowi typowemu dla t\u0119\u017cca. Osoby starsze b\u0105d\u017a cierpi\u0105ce na jak\u0105\u015b przewlek\u0142\u0105 chorob\u0119 mog\u0105 si\u0119 poradzi\u0107 swego lekarza, czy podda\u0107 si\u0119 corocznemu szczepieniu przeciw grypie. Ludzie podr\u00f3\u017cuj\u0105cy do okre\u015blonych cz\u0119\u015bci \u015bwiata powinni si\u0119 zastanowi\u0107 nad uodpornieniem przeciw chorobom endemicznym, takim jak \u017c\u00f3\u0142ta febra, cholera, w\u0105glik, dur brzuszny lub d\u017cuma.
Na uwag\u0119 zas\u0142uguje te\u017c inna szczepionka \u2014 jedyna otrzymywana z krwi. Jest to szczepionka przeciw zapaleniu w\u0105troby typu B, zwana Heptavax-B, przeznaczona dla os\u00f3b nara\u017conych na przypadkowy kontakt z krwi\u0105 pacjent\u00f3w chorych na \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119 typu B, na przyk\u0142ad dla pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia. Niepokoi metoda jej produkcji. Krew pobiera si\u0119 zwykle od wybranych nosicieli wirusa zapalenia w\u0105troby typu B, zabija si\u0119 wszystkie wirusy i w ten spos\u00f3b uzyskuje pewien antygen \u017c\u00f3\u0142taczki typu B. \u00d3w oczyszczony, inaktywowany antygen mo\u017cna wstrzykiwa\u0107 jako szczepionk\u0119. Niejeden wzbrania si\u0119 jednak przed jej przyj\u0119ciem, obawiaj\u0105c si\u0119 zetkni\u0119cia z krwi\u0105 chorego, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 na przyk\u0142ad prowadzi\u0107 rozwi\u0105z\u0142y tryb \u017cycia.
A poniewa\u017c szczepionka ta jest uzyskiwana z krwi innego cz\u0142owieka, niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie nie przyjmuj\u0105 jej ze wzgl\u0119du na sumienie. Takich zastrze\u017ce\u0144 nie budzi inna, r\u00f3wnie skuteczna szczepionka przeciw zapaleniu w\u0105troby typu B. Otrzymuje si\u0119 j\u0105 za pomoc\u0105 technologii genetycznej, polegaj\u0105cej na wytwarzaniu szczepionki w kom\u00f3rkach dro\u017cd\u017cy bez udzia\u0142u krwi ludzkiej. Je\u017celi pracujesz w s\u0142u\u017cbie zdrowia lub z jakich\u015b innych wzgl\u0119d\u00f3w kwalifikujesz si\u0119 do szczepienia przeciw \u017c\u00f3\u0142taczce typu B, om\u00f3w t\u0119 spraw\u0119 ze swym lekarzem.<\/p>\n\n\n\n
12 Czy stosowne jest przyj\u0119cie szczepionki lub jakiego\u015b innego zastrzyku, kt\u00f3ry zawiera albuminy pochodz\u0105ce z krwi ludzkiej?<\/p>\n\n\n\n
W gruncie rzeczy ka\u017cdy chrze\u015bcijanin musi w tej sprawie zadecydowa\u0107 sam. Prawo Bo\u017ce nale\u017cy te\u017c uwzgl\u0119dnia\u0107 na polu medycyny. Nie godzimy si\u0119 na \u201b\u017cadn\u0105 form\u0119 transfuzji \u2014 przetaczanie krwi pe\u0142nej, krwinek czerwonych, bia\u0142ych, p\u0142ytkowych lub plazmy\u2019.
Co jednak powiedzie\u0107 o zastrzykach z surowicy, zawieraj\u0105cych niewielkie ilo\u015bci jakiego\u015b bia\u0142ka krwi?
Niekiedy przez lekarza zalecany jest zastrzyk z surowicy, gdy pacjentowi zagra\u017ca okre\u015blona choroba. Aktywne komponenty takich iniekcji same w sobie nie s\u0105 osoczem, lecz przeciwcia\u0142ami pochodz\u0105cymi z osocza krwi organizm\u00f3w, w kt\u00f3rych wytworzy\u0142a si\u0119 odporno\u015b\u0107. Chrze\u015bcijanie uwa\u017caj\u0105cy, i\u017c w zgodzie ze swym sumieniem mog\u0105 przysta\u0107 na takie zastrzyki, bior\u0105 pod uwag\u0119 okoliczno\u015b\u0107, \u017ce przeciwcia\u0142a kobiety ci\u0119\u017carnej a tak\u017ce pewne albuminy przenikaj\u0105 do krwi p\u0142odu w jej \u0142onie.
Dla wielu jest to informacja godna uwagi, niekt\u00f3re szczepionki bowiem \u2014 nie b\u0119d\u0105ce produktami krwiopochodnymi \u2014 mog\u0105 zawiera\u0107 stosunkowo niewielkie ilo\u015bci albumin osocza, maj\u0105ce stabilizowa\u0107 sk\u0142adniki danego preparatu. Obecnie nieznaczne ilo\u015bci albumin stosuje si\u0119 tak\u017ce w zastrzykach z syntetycznym hormonem EPO (erytropoetyna). Niejeden \u015awiadek zgodzi\u0142 si\u0119 przyj\u0105\u0107 preparat EPO, poniewa\u017c na og\u00f3\u0142 przy\u015bpiesza on produkcj\u0119 krwinek czerwonych, co z kolei mo\u017ce przekona\u0107 lekarza, \u017ce transfuzja jest niepotrzebna.
Z czasem mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 na rynku inne leki zawieraj\u0105ce pewne ilo\u015bci albumin, gdy\u017c firmy farmaceutyczne wci\u0105\u017c pracuj\u0105 nad nowymi preparatami b\u0105d\u017a zmieniaj\u0105 receptury ju\u017c istniej\u0105cych. W tej sytuacji chrze\u015bcijanie zapewne zechc\u0105 si\u0119 dowiedzie\u0107, czy dana szczepionka lub inny zastrzyk zalecany przez lekarza zawiera albuminy. Gdyby mieli jakie\u015b w\u0105tpliwo\u015bci czy te\u017c podstawy, by uwa\u017ca\u0107, i\u017c jednym ze sk\u0142adnik\u00f3w s\u0105 albuminy, mog\u0105 si\u0119 z tym zwr\u00f3ci\u0107 do swego lekarza.<\/p>\n\n\n\n
13 Lekarze powiadaj\u0105, \u017ce mo\u017cna przed operacj\u0105 pobra\u0107 od pacjenta troch\u0119 krwi i przechowa\u0107 j\u0105 na wypadek, gdyby podczas zabiegu potrzebna by\u0142a transfuzja. Jak chrze\u015bcijanin powinien si\u0119 zapatrywa\u0107 na takie u\u017cycie w\u0142asnej krwi?<\/p>\n\n\n\n
Z punktu widzenia przedstawicieli medycyny ten spos\u00f3b post\u0119powania mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 nader praktyczny. Transfuzja cudzej krwi wi\u0105\u017ce si\u0119 z powa\u017cnymi niebezpiecze\u0144stwami. Pozornie zagro\u017cenie jest mniejsze, gdy komu\u015b przetacza si\u0119 w\u0142asn\u0105 krew. Dlatego lekarze coraz cz\u0119\u015bciej stosuj\u0105 procedur\u0119 zwan\u0105 \u201etransfuzj\u0105 autologiczn\u0105\u201d. Polega ona na pobraniu krwi pacjenta i oddaniu jej na przechowanie do \u201ebanku\u201d, aby w razie konieczno\u015bci mu j\u0105 przetoczy\u0107. Je\u017celi dawca nie b\u0119dzie jej potrzebowa\u0142, mo\u017cna j\u0105 przeznaczy\u0107 dla innego pacjenta.
Je\u015bli pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia proponuj\u0105 chrze\u015bcijaninowi, \u017ceby si\u0119 zgodzi\u0142 na pobranie pewnej ilo\u015bci jego krwi i przechowanie jej w banku krwi dla ewentualnego p\u00f3\u017aniejszego przetoczenia, nie jest on pozbawiony wskaz\u00f3wek biblijnych co do w\u0142a\u015bciwego zachowania. Mo\u017ce wspomnie\u0107, \u017ce staro\u017cytnym Izraelitom powiedziano, aby krew opuszczaj\u0105c\u0105 organizm \u201bwylano na ziemi\u0119 jak wod\u0119\u2019, co dowodzi, i\u017c nale\u017cy do Boga i nie mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 podtrzymaniu \u017cycia \u017cadnego stworzenia (Powt. Pr. 12:24). Mo\u017ce te\u017c powo\u0142a\u0107 si\u0119 na wyra\u017any nakaz \u201bpowstrzymywania si\u0119 od krwi\u2019, jaki otrzymali chrze\u015bcijanie.
Uwzgl\u0119dniwszy to wszystko, jak s\u0142uga Bo\u017cy m\u00f3g\u0142by pozwoli\u0107, by jego krew gromadzono w banku krwi celem p\u00f3\u017aniejszego przetoczenia jemu b\u0105d\u017a innej osobie?<\/p>\n\n\n\n
14 Czy chrze\u015bcijanin mo\u017ce korzysta\u0107 z takich aparat\u00f3w, jak p\u0142uco-serce lub sztuczna nerka?<\/p>\n\n\n\n
Niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie z czystym sumieniem pozwolili na zastosowanie takich urz\u0105dze\u0144, pod warunkiem, \u017ce by\u0142y wcze\u015bniej nape\u0142nione p\u0142ynem nie zawieraj\u0105cym krwi, na przyk\u0142ad mleczanowym roztworem Ringera. W czasie pracy takiego urz\u0105dzenia krew pacjenta p\u0142ynie z jego naczy\u0144 krwiono\u015bnych przez system rur i aparat (kt\u00f3ry j\u0105 pompuje, utlenia, albo i filtruje), a nast\u0119pnie p\u0142ynie z powrotem do uk\u0142adu krwiono\u015bnego. Urz\u0105dzenie tymczasowo wykonuje cz\u0119\u015b\u0107 funkcji, kt\u00f3re normalnie bior\u0105 na siebie narz\u0105dy pacjenta. Zgodnie z w\u0142asnym sumieniem pewni chrze\u015bcijanie rozumuj\u0105, \u017ce skoro utrzymany jest ci\u0105g\u0142y przep\u0142yw krwi, to obw\u00f3d zewn\u0119trzny mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 za przed\u0142u\u017cenie ich uk\u0142adu krwiono\u015bnego. Uznawali, \u017ce mo\u017cna go por\u00f3wna\u0107 z rurk\u0105 umieszczon\u0105 w organizmie, aby zast\u0105pi\u0107 zablokowany odcinek naczynia krwiono\u015bnego.
Oczywi\u015bcie, ka\u017cdy chrze\u015bcijanin powinien rozwa\u017cy\u0107, co wchodzi w gr\u0119 przy korzystaniu z takich lub podobnych aparat\u00f3w. Czy w danym wypadku mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce krew niew\u0105tpliwie opu\u015bci\u0142a jego organizm, a tym samym ma by\u0107 wylana, czy te\u017c w gruncie rzeczy nadal nale\u017cy do jego krwiobiegu? (Powt. Pr. 12:16). Decyzja powinna umo\u017cliwi\u0107 zachowanie czystego sumienia w oczach Boga.<\/p>\n\n\n\n
15 Czy przyjmowanie surowicy w zastrzykach daje si\u0119 pogodzi\u0107 z przekonaniami chrze\u015bcija\u0144skimi?<\/p>\n\n\n\n
Przyzna\u0107 trzeba, \u017ce medycyna coraz bardziej odwraca si\u0119 od stosowania transfuzji pe\u0142nej krwi. Dzieli si\u0119 natomiast krew ludzk\u0105 na podstawowe sk\u0142adniki, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przetaczane \u2014 krwinki czerwone, krwinki bia\u0142e, p\u0142ytki krwi oraz plazm\u0119. Wierzymy, \u017ce u\u017cycie krwi do transfuzji [maj\u0105cej podtrzyma\u0107 \u017cycie] lub zastosowanie jakiego\u015b sk\u0142adnika krwi w podobnym celu jest wyra\u017anie sprzeczne z biblijnym nakazem, by si\u0119 \u201bpowstrzymywa\u0107 od krwi\u2019 (Dzieje 15:20).
C\u00f3\u017c jednak wypada powiedzie\u0107 o przyjmowaniu zastrzyk\u00f3w surowicy, stosowanych na przyk\u0142ad przeciwko b\u0142onicy, t\u0119\u017ccowi, wirusowemu zapaleniu w\u0105troby, w\u015bciekli\u017anie, hemofilii (krwawi\u0105czce) i niezgodno\u015bci czynnika Rh? Wydaje si\u0119, \u017ce le\u017cy to jakby w\u201estrefie pogranicznej\u201d. Niekt\u00f3rzy chrze\u015bcijanie uwa\u017caj\u0105, \u017ce przyj\u0119cie niewielkiej ilo\u015bci \u015brodka krwiopochodnego dla takich cel\u00f3w nie jest przejawem zlekcewa\u017cenia prawa Bo\u017cego; sumienie im na to zezwala. (Por\u00f3wnaj z tym Ewangeli\u0119 wed\u0142ug \u0141ukasza 6:1-5). Inni jednak ze wzgl\u0119du na sumienie czuj\u0105 si\u0119 zobowi\u0105zani do odtr\u0105cenia zastrzyk\u00f3w surowicy, poniewa\u017c zawieraj\u0105 krew, chocia\u017c tylko w male\u0144kiej ilo\u015bci. T\u0119 kwesti\u0119 ka\u017cdy musi rozstrzygn\u0105\u0107 osobi\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
16 Czy jest co\u015b z\u0142ego w oddaniu krwi do analizy?<\/p>\n\n\n\n
Chrze\u015bcijanie nie sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 takim badaniom. Niewielka ilo\u015b\u0107 krwi pobierana przy takiej okazji z organizmu nie jest ani spo\u017cywana, ani wstrzykiwana komu innemu. Po prostu poddaje si\u0119 j\u0105 pr\u00f3bom lub analizie, a nast\u0119pnie usuwa. \u2014 Powt. Pr. 15:23.<\/p>\n\n\n\n
17 W jakiej mierze chrze\u015bcijanin powinien si\u0119 przejmowa\u0107 zawarto\u015bci\u0105 krwi w produktach \u017cywno\u015bciowych?<\/p>\n\n\n\n
Prawdziwi czciciele Boga powinni unika\u0107 spo\u017cywania nie wykrwawionego nale\u017cycie mi\u0119sa lub innych potraw, do kt\u00f3rych dodano krwi. W sprawach tych bywa przydatna pewna ostro\u017cno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad w niekt\u00f3rych krajach zwierz\u0119ta z regu\u0142y si\u0119 dusi lub zabija w inny spos\u00f3b pozostawiaj\u0105cy w nich krew. Warto kupowa\u0107 mi\u0119so i wyroby z niego jedynie u kupc\u00f3w, masarzy lub rolnik\u00f3w znanych z tego, \u017ce sprzedaj\u0105 produkty ze zwierz\u0105t w\u0142a\u015bciwie wykrwawionych.
Jednak\u017ce w wielu krajach, mi\u0119dzy innymi w Polsce, przepisy pa\u0144stwowe o uboju wymagaj\u0105 prawid\u0142owego wykrwawienia zwierz\u0105t rze\u017anych. Tote\u017c chrze\u015bcijanie mieszkaj\u0105cy na tych terenach nie musz\u0105 wiele si\u0119 troszczy\u0107 o t\u0119 spraw\u0119. Niekiedy jednak trzeba zasi\u0119gn\u0105\u0107 informacji o mi\u0119sie pochodz\u0105cym ze zwierz\u0105t zabijanych lokalnie, a tak\u017ce o dziczy\u017anie \u2014 czy to kupionej od my\u015bliwego, czy te\u017c w sklepie lub restauracji.
A co z produktami, kt\u00f3re mog\u0105 zawiera\u0107 krew lub jej sk\u0142adnik, jak bia\u0142ko uzyskiwane z plazmy?
Czasem przepisy wymagaj\u0105 wymieniania sk\u0142adnik\u00f3w na etykietce przetworu. Gdy zauwa\u017camy, \u017ce w ich okolicach nigdy nie sprzedaje si\u0119 \u017cywno\u015bci z dodatkiem krwi, wtedy mo\u017cemy ograniczy\u0107 czytanie etykietek do uzasadnionych wypadk\u00f3w, gdy podej\u017cewamy w jakim\u015b artykule mimo wszystko krew.
Jednak\u017ce czasem zezwala si\u0119 zak\u0142adom mi\u0119snym na stosowanie bez wymienienia na etykietce do 2 procent (lub te\u017c w niekt\u00f3rych wypadkach do 10 procent) suszonej plazmy krwi przy produkcji \u201epar\u00f3wek wiede\u0144skich i frankfurterek oraz podobnych produkt\u00f3w w\u0142\u0105cznie z pasztetami i roladami, (\u2026) w klopsikach, farszu, potrawce, rago\u00fbt, (\u2026)\u201d.
W Polsce dnia 10 maja 1978 roku naczelny dyrektor Centrali Przemys\u0142u Mi\u0119snego wyda\u0142 zarz\u0105dzenie \u201ew sprawie rozszerzenia stosowania plazmy krwi w produkcji w\u0119dlin i konserw przeznaczonych na rynek wewn\u0119trzny\u201d. Czytamy w nim mi\u0119dzy innymi: \u201eWprowadzam obowi\u0105zek stosowania plazmy krwi w produkcji wszystkich kie\u0142bas popularnych wed\u0142ug zasad okre\u015blonych zarz\u0105dzeniem (\u2026) z dnia 2maja 1975r.\u201d (dopuszczono wtedy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zast\u0119powania cz\u0119\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w kie\u0142bas popularnych plazm\u0105 krwi w ilo\u015bci do 15 procent masy).
\u201eWprowadzam dodatek plazmy krwi do nast\u0119puj\u0105cych kie\u0142bas wyborowych\u201d, po czym wymieniono: serdelki, par\u00f3wki, kie\u0142bas\u0119 krakowsk\u0105 parzon\u0105, kminkow\u0105, prask\u0105 bez os\u0142onkow\u0105, mielon\u0105 (Luncheon-meat), \u017cywieck\u0105, nadwi\u015bla\u0144sk\u0105, podwawelsk\u0105 (6do 9 procent).
\u201eWprowadzam dodatek plazmy krwi do nast\u0119puj\u0105cych konserw krajowych\u201d i tu wymieniono: przysmak \u015bniadaniowy, wycieczkowy, mielonk\u0119 wo\u0142ow\u0105, wieprzow\u0105, konserw\u0119 turystyczn\u0105, Luncheon-meat, pasztet mazowiecki (9do 12 procent).
\u201eZarz\u0105dzenie obowi\u0105zuje zak\u0142ady mi\u0119sne przemys\u0142u kluczowego i w podleg\u0142ych jednostkach\u201d. Niezale\u017cnie od tego oczywi\u015bcie dodaje si\u0119 pe\u0142n\u0105 krew do w\u0119dlin podrobowych, jak niekt\u00f3re salcesony, kiszki i kaszanki.<\/p>\n\n\n\n
Co w takiej sytuacji ma zrobi\u0107 chrze\u015bcijanin kieruj\u0105cy si\u0119 sumieniem? Mo\u017ce zasi\u0119gn\u0105\u0107 wiadomo\u015bci w sklepie mi\u0119snym albo w wytw\u00f3rni. Nie chc\u0105c traci\u0107 klienteli nie zawsze ujawnia si\u0119 prawd\u0119. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nawet je\u015bli prawo zezwala przedsi\u0119biorstwom na dodawanie pewnej ilo\u015bci krwi bez wymieniania jej na etykietce, niekoniecznie wszystkie przedsi\u0119biorstwa czy nawet wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich z tego korzysta. Skoro jednak wiadomo na pewno, \u017ce dany produkt zawiera krew, prawdziwy chrze\u015bcijanin nie b\u0119dzie go jad\u0142.
Chrze\u015bcijanie musz\u0105 zatem osobi\u015bcie zadecydowa\u0107, jak si\u0119 zachowa\u0107. Gdy nie wydaje si\u0119 mo\u017cliwe uzyskanie rzetelnych wiadomo\u015bci przez dochodzenie mieszcz\u0105ce si\u0119 w rozs\u0105dnych granicach, mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku: Je\u017celi nie mam uzasadnionych podstaw do mniemania, \u017ce w danym produkcie znajduje si\u0119 krew, lub nie mam absolutnie sposobu, by to ustali\u0107, wolno mi to je\u015b\u0107 z czystym sumieniem. Powinni wszak\u017ce uwzgl\u0119dni\u0107 tak\u017ce wra\u017cliwo\u015b\u0107 cudzego sumienia, jak radzi\u0142 aposto\u0142 Pawe\u0142. \u2014 1Kor. 10:28-30; Rzym. 14:13-21. Prawdziwi chrze\u015bcijanie powinni robi\u0107 wszystko, co le\u017cy w ich mocy, \u017ceby si\u0119 ustrzec wyra\u017anego pogwa\u0142cenia prawa Bo\u017cego.<\/p>\n\n\n\n
Pytania 1 Czy zakaz biblijny dotyczy tak\u017ce krwi ludzkiej?2 Czy transfuzja rzeczywi\u015bcie oznacza to samo, co spo\u017cywanie krwi?3 Czy s\u0105 inne metody leczenia pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy odmawiaj\u0105 przyj\u0119cia krwi?4 Jakie jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce u matki i dziecka wyst\u0105pi niezgodno\u015b\u0107 czynnika Rh?5 Czy badania laboratoryjne mog\u0105 wykaza\u0107, \u017ce rozwijaj\u0105cemu si\u0119 dziecku grozi niebezpiecze\u0144stwo?6 Czy podanie preparatu IgG […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":238,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-754","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=754"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":758,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/754\/revisions\/758"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}