{"id":709,"date":"2023-01-31T08:54:30","date_gmt":"2023-01-31T07:54:30","guid":{"rendered":"https:\/\/leda158.eu\/?page_id=709"},"modified":"2024-02-01T11:03:35","modified_gmt":"2024-02-01T10:03:35","slug":"skladniki-krwi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/leda158.eu\/?page_id=709","title":{"rendered":"Sk\u0142adniki krwi"},"content":{"rendered":"\n<p>Krew to niezwyk\u0142y p\u0142yn kr\u0105\u017c\u0105cy w uk\u0142adzie naczy\u0144 krwiono\u015bnych cz\u0142owieka oraz wi\u0119kszo\u015bci zwierz\u0105t wielokom\u00f3rkowych; po hebrajsku dam, po grecku ha\u00edma. Krew przep\u0142ywa przez serce, t\u0119tnice, \u017cy\u0142y i naczynia w\u0142osowate. Rozprowadza w organizmie substancje od\u017cywcze, hormony, witaminy, ciep\u0142o i tlen, odprowadza zb\u0119dne produkty przemiany materii, dwutlenek w\u0119gla; pe\u0142ni wa\u017cne funkcje obronne. Jej sk\u0142ad chemiczny jest tak skomplikowany, \u017ce naukowcy wci\u0105\u017c jeszcze nie wiedz\u0105 o niej wszystkiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Krew ludzka sk\u0142ada si\u0119 z p\u0142ynu (osocza) i zawieszonych w nim krwinek czerwonych, bia\u0142ych i p\u0142ytek, a tak\u017ce z przer\u00f3\u017cnych rozpuszczonych w niej zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, m.in. w\u0119glowodan\u00f3w, bia\u0142ek, hormon\u00f3w i takich gaz\u00f3w jak tlen, dwutlenek w\u0119gla i azot. Jakie\u015b 22% krwi stanowi\u0105 substancje sta\u0142e, a 78% woda. W ka\u017cdej krwince czerwonej znajduje si\u0119 jakie\u015b 300 milion\u00f3w cz\u0105steczek hemoglobiny, kt\u00f3re stanowi\u0105 oko\u0142o jednej trzeciej obj\u0119to\u015bci dojrza\u0142ej krwinki czerwonej. Cz\u0105steczka hemoglobiny to po\u0142\u0105czenie bia\u0142ka (globiny) i barwnego sk\u0142adnika zwanego hemem, zawieraj\u0105cego atom \u017celaza. Kiedy krwinka czerwona przechodzi przez p\u0142uca, cz\u0105steczki tlenu przenikaj\u0105 do niej i przy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do moleku\u0142 hemoglobiny. P\u00f3\u017aniej tlen zostaje uwolniony do tkanek organizmu i w ten spos\u00f3b podtrzymuje \u017cycie kom\u00f3rek. Krew jest bardzo z\u0142o\u017con\u0105 tkank\u0105. Samo osocze \u2014 kt\u00f3re w 90 procentach sk\u0142ada si\u0119 z wody \u2014 zawiera mn\u00f3stwo hormon\u00f3w, soli nieorganicznych, enzym\u00f3w i sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, takich jak minera\u0142y czy cukry. Ponadto wyst\u0119puj\u0105 w nim bia\u0142ka, do kt\u00f3rych zaliczaj\u0105 si\u0119 albuminy, czynniki krzepni\u0119cia i przeciwcia\u0142a zwalczaj\u0105ce choroby.<\/p>\n\n\n\n<p>Grupy krwi klasyfikuje si\u0119 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, ale najbardziej znany jest uk\u0142ad AB0, w kt\u00f3rym wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 je cztery: A, B, AB i 0. W wypadku krwi pochodz\u0105cej z dw\u00f3ch niezgodnych grup przeciwcia\u0142a jednej z nich powoduj\u0105 rozk\u0142ad krwinek czerownych drugiej, co mo\u017ce doprowadzi\u0107 do \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n<p>Krew ma \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek z procesami \u017cyciowymi, tote\u017c S\u0142owo Bo\u017ce m\u00f3wi, i\u017c jest w niej dusza (\u017cycie): \u201eDusza cia\u0142a jest we krwi, a ja da\u0142em j\u0105 na o\u0142tarz, aby\u015bcie dokonywali przeb\u0142agania za swe dusze, gdy\u017c to krew dokonuje przeb\u0142agania dzi\u0119ki duszy, kt\u00f3ra w niej jest\u201d (Kp\u0142 17:11).<br>Zar\u00f3wno \u017cycie, jak i krew Biblia uznaje za \u015bwi\u0119te.<\/p>\n\n\n\n<p>Biblia nakazuje chrze\u015bcijanom \u201bpowstrzymywa\u0107 si\u0119 od krwi\u2019 (Dzieje 15:20). Dlatego \u015awiadkowie Jehowy a tak\u017ce niekt\u00f3re inne grupy spo\u0142eczne odmawiaj\u0105 transfuzji krwi pe\u0142nej, a tak\u017ce jej czterech podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w, czyli krwinek czerwonych, krwinek bia\u0142ych, p\u0142ytek krwi i osocza. Ponadto odmawiaj\u0105c przyj\u0119cia krwi nie zgadzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce by by\u0107 krwiodawcami ani nie zgadzaj\u0105 si\u0119 na przechowywanie ich w\u0142asnej krwi w celu jej p\u00f3\u017aniejszego przetoczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Chrze\u015bcijanie musz\u0105 s\u0142uchaj\u0105c g\u0142osu swego sumienia wyszkolonego na Biblii dok\u0142adnie i z modlitw\u0105 rozwa\u017cy\u0107 zasady biblijne dotycz\u0105ce \u015bwi\u0119to\u015bci krwi. (Gal 6:5).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-28f84493 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Sk\u0142adniki podstawowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krwinki czerwone<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>(erytrocyty &#8211; RBC &#8211; 38-48% ca\u0142kowitej obj\u0119to\u015bci krwi)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Kom\u00f3rki te podtrzymuj\u0105 przy \u017cyciu wszystkie tkanki, dostarczaj\u0105c im tlen i usuwaj\u0105c dwutlenek w\u0119gla. To najliczniejsze kom\u00f3rki w krwi kr\u0105\u017c\u0105cej, nadaj\u0105ce jej charakterystyczn\u0105, czerwon\u0105 barw\u0119. Poniewa\u017c \u017cyj\u0105 mniej wi\u0119cej 120 dni, cz\u0119\u015b\u0107 z nich stale ginie, rozpada si\u0119 i jest zast\u0119powana przez nowe. Organizm wytwarza ok. 2.4 mln krwinek czerwonych na sekund\u0119. G\u0142\u00f3wnym zadaniem krwinek czerwonych jest przenoszenie tlenu. Wyj\u0105tkow\u0105 zdolno\u015b\u0107 wi\u0105zania tlenu i przenoszenia go z p\u0142uc do tkanek ma hemoglobina, mieszcz\u0105cy si\u0119 w krwinkach barwnik zawieraj\u0105cy \u017celazo.<\/p>\n\n\n\n<p>Zdolno\u015b\u0107 krwi do transportu tlenu zale\u017cy od liczby krwinek czerwonych w krwiobiegu. Obj\u0119to\u015b\u0107, jak\u0105 krwinki zajmuj\u0105 w danej ilo\u015bci krwi, wyra\u017cona w procentach, nosi nazw\u0119 hematokrytu. Obni\u017cenie tych warto\u015bci poci\u0105ga za sob\u0105 niedokrwisto\u015b\u0107. W\u00f3wczas lekarze cz\u0119sto zalecaj\u0105 transfuzj\u0119.<br>Poni\u017cej umieszczono granice normy obu tych wska\u017anik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td><\/td><td>M\u0119\u017cczy\u017ani<\/td><td>Kobiety<\/td><\/tr><tr><td>Hematokryt<\/td><td>40 &#8211; 54 %<\/td><td>37-47 %<\/td><\/tr><tr><td>Hemoglobina<\/td><td>12,5-17,5 g\/100 ml<\/td><td>11,5-16,5 g\/100 ml<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>  <\/p>\n\n\n\n<p>Lekarze uznaj\u0105, \u017ce doln\u0105 granic\u0105, poni\u017cej kt\u00f3rej wielu chce przetacza\u0107 krew jest st\u0119\u017cenie hemoglobiny 10,3 &#8211; 10,5. W rzeczywisto\u015bci jednak znaczna cz\u0119\u015b\u0107 naszego zasobu hemoglobiny jest rezerw\u0105 na wypadek du\u017cego wysi\u0142ku. Dlatego pacjentowi przykutemu do \u0142\u00f3\u017cka cz\u0119sto wystarcza 5 -6 g. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142czesnej technice zdo\u0142ano wykona\u0107 rozleg\u0142e operacje przy poziomie hemoglobiny 2 &#8211; 3 g\/100 ml.<br>Hematokryt u noworodka wynosi przeci\u0119tnie 49 &#8211; 54 %. Praktyka dowodzi, \u017ce mo\u017cna tolerowa\u0107 hematokryt o warto\u015bci 25 &#8211; 30 %.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Krwinki bia\u0142e<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>(leukocyty &#8211; WBC &#8211; &lt; 1% ca\u0142kowitej obj\u0119to\u015bci krwi)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Atakuj\u0105 i niszcz\u0105 potencjalnie szkodliwe cia\u0142a obce. Gdy nast\u0119puje zaka\u017cenie, ich liczba ro\u015bnie. Potrafi\u0105 wch\u0142ania\u0107 i niszczy\u0107 r\u00f3\u017cne substancje, np. bakterie i szcz\u0105tki kom\u00f3rek. Zaleg\u0142e martwe leukocyty tworz\u0105 ropie\u0144.<br>W milimetrze sze\u015bciennym krwi znajduje si\u0119 zazwyczaj od 5000 do 10 000 leukocyt\u00f3w. Zmniejszenie si\u0119 ich liczby poni\u017cej 5000 nosi nazw\u0119 leukopemii, a wzrost powy\u017cej 10 000 okre\u015bla si\u0119 mianem leukocytozy.<br>Stosunek krwinek czerwonych do krwinek bia\u0142ych wynosi przeci\u0119tnie 500:1.<br>Wzrost liczby krwinek bia\u0142ych mo\u017ce by\u0107 przejawem infekcji np. przy zaka\u017ceniach bakteryjnych.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>P\u0142ytki krwi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>(trombocyty &#8211; &lt; 1% ca\u0142kowitej obj\u0119to\u015bci krwi)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w procesie krzepni\u0119cia i hemostazie &#8211; tj. zatrzymywaniu krwawie\u0144. Tworz\u0105 skrzepy, kt\u00f3re zatrzymuj\u0105 krew, \u017ceby nie uchodzi\u0142a z ran. Liczba p\u0142ytek w mm3 wynosi od 200 000 do 300 000. Nie zawieraj\u0105 hemoglobiny.<br>Choroby p\u0142ytek to &#8211; trombocytopenia (ma\u0142op\u0142ytkowo\u015b\u0107) &#8211; niedob\u00f3r oraz trombocytoza (nadp\u0142ytkowo\u015b\u0107) &#8211; nadmiar. Nadmiar leczy si\u0119 przez upuszczenie krwi, usuni\u0119cie p\u0142ytek, nast\u0119pnie podanie jej z powrotem.<br>Nosi to nazw\u0119 trombaferezy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Osocze<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>(plazma &#8211; 52\u201462% ca\u0142kowitej obj\u0119to\u015bci krwi)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Osocze jest \u015brodowiskiem, w kt\u00f3rym s\u0105 zawieszone krwinki, a tak\u017ce no\u015bnikiem zaopatruj\u0105cym tkanki w substancje od\u017cywcze i odprowadzaj\u0105cym z nich produkty rozpadu. Dzi\u0119ki osoczu r\u00f3\u017cne obszary organizmu utrzymuj\u0105 mi\u0119dzy sob\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 chemiczn\u0105, gdy\u017c przenosi ono sk\u0142adniki mineralne, hormony, witaminy i przeciwcia\u0142a.<br>W tym p\u0142ynie o s\u0142omkowej barwie s\u0105 zawieszone i transportowane kom\u00f3rki krwi, bia\u0142ka oraz inne substancje. Warto wiedzie\u0107, \u017ce 91,5 procent osocza to woda; 7 procent stanowi\u0105 bia\u0142ka, z kt\u00f3rych uzyskuje si\u0119 frakcje: albuminy (oko\u0142o 4 procent), globuliny (oko\u0142o 3 procent) i fibrynogen (nieca\u0142y procent). Na pozosta\u0142e 1,5 procent osocza sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi substancje od\u017cywcze, hormony, gazy oddechowe, elektrolity, witaminy oraz azotowe produkty przemiany materii.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Frakcje<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Frakcje krwi to jej drobne komponenty, wyizolowane drobne sk\u0142adniki krwi w tak zwanym procesie frakcjonowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Kt\u00f3r\u0105\u015b z frakcji lekarz zaleca czasem w ramach terapii.<br>Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 krioprecypitat, czyli st\u0119\u017cony preparat niekt\u00f3rych bia\u0142ek, uzyskiwany przez zamro\u017cenie, a potem odmro\u017cenie osocza. Ta nierozpuszczalna frakcja jest bogata w czynniki krzepni\u0119cia i zwykle wykorzystuje si\u0119 j\u0105 do tamowania krwawienia. Inne metody leczenia mog\u0105 wymaga\u0107 podania preparatu, w kt\u00f3rym frakcja krwi stanowi g\u0142\u00f3wny sk\u0142adnik albo wyst\u0119puje tylko w ilo\u015bciach \u015bladowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Na przyk\u0142ad z osocza \u2014 jednego z czterech podstawowych sk\u0142adnik\u00f3w krwi \u2014 mo\u017cna otrzyma\u0107:<br>wod\u0119 (oko\u0142o 91 procent obj\u0119to\u015bci osocza), bia\u0142ka (oko\u0142o 7 procent), obejmuj\u0105ce albuminy,<br>globuliny i fibrynogen, oraz inne substancje (oko\u0142o 1,5 procent), takie jak substancje od\u017cywcze, hormony, gazy, witaminy, produkty przemiany materii i elektrolity.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 bia\u0142ek osocza stosuje si\u0119 w rutynowych zastrzykach wzmacniaj\u0105cych odporno\u015b\u0107 u os\u00f3b<br>nara\u017conych na dzia\u0142anie czynnik\u00f3w zaka\u017anych. Bia\u0142ka osocza znajduj\u0105 si\u0119 niemal we wszystkich<br>frakcjach krwi u\u017cywanych do cel\u00f3w medycznych.<br>Naukowcy szacuj\u0105, \u017ce w krwiobiegu kr\u0105\u017cy tysi\u0105ce bia\u0142ek, a rozpoznali zaledwie kilkaset z nich.<br>Wraz z rozwojem wiedzy na temat krwi mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 nowe preparaty zawieraj\u0105ce te bia\u0142ka.<br>Wiele frakcji otrzymuje si\u0119 z krwi oddanej przez dawc\u00f3w w celach medycznych.<br>W sk\u0142ad niekt\u00f3rych preparat\u00f3w wchodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c frakcje krwi zwierz\u0119cej.<\/p>\n\n\n\n<p>Czy nakaz powstrzymywania si\u0119 od krwi dotyczy te\u017c jej frakcji?<\/p>\n\n\n\n<p>Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, Biblia bowiem nie wypowiada si\u0119 bezpo\u015brednio o frakcjach krwi.<br>Ka\u017cdy chrze\u015bcijanin musi starannie przemy\u015ble\u0107, czy wyrazi zgod\u0119 na leczenie tymi substancjami.<\/p>\n\n\n\n<p>Zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad t\u0105 kwesti\u0105, odpowiedz sobie na takie pytania:<br><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Czy mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce je\u015bli odmawiam przyj\u0119cia wszelkich frakcji krwi, to automatycznie nie zgadzam si\u0119 te\u017c na stosowanie pewnych lek\u00f3w, na przyk\u0142ad zwalczaj\u0105cych zaka\u017cenia wirusowe i bakteryjne oraz u\u0142atwiaj\u0105cych krzepni\u0119cie krwi w razie krwawienia? <\/li>\n\n\n\n<li>Czy potrafi\u0142bym wyja\u015bni\u0107 lekarzowi, dlaczego odrzucam albo akceptuj\u0119 leczenie okre\u015blonymi frakcjami krwi?<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krew to niezwyk\u0142y p\u0142yn kr\u0105\u017c\u0105cy w uk\u0142adzie naczy\u0144 krwiono\u015bnych cz\u0142owieka oraz wi\u0119kszo\u015bci zwierz\u0105t wielokom\u00f3rkowych; po hebrajsku dam, po grecku ha\u00edma. Krew przep\u0142ywa przez serce, t\u0119tnice, \u017cy\u0142y i naczynia w\u0142osowate. Rozprowadza w organizmie substancje od\u017cywcze, hormony, witaminy, ciep\u0142o i tlen, odprowadza zb\u0119dne produkty przemiany materii, dwutlenek w\u0119gla; pe\u0142ni wa\u017cne funkcje obronne. Jej sk\u0142ad chemiczny jest tak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":238,"menu_order":-3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-709","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/709","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=709"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1006,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/709\/revisions\/1006"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/238"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/leda158.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}